Rize-Artvin Havalimanı'na inen uçak, son saniyeye kadar denizin üzerinde süzülür; pist, Karadeniz'e dökülen taş dolgunun üzerine kurulmuştur çünkü. Çay yaprağı formundaki terminalden çıktığınızda ise sizi bekleyen bir gerçek vardır: buradan asıl gitmek istediğiniz yerlere — Ayder'e, Uzungöl'e, yaylalara, Sarp'a — doğrudan toplu taşıma yoktur. HAVAŞ yalnızca Rize ve Artvin merkezlerine çalışır; gerisi için aracınızın önceden ayarlanmış olması gerekir.
Bu rehber tam da o "gerisi" için. Aşağıda RZV'den kalkan tüm transfer güzergâhlarını, gerçek mesafe ve sürelerle, üstüne de bu dağ yollarını bilenlerin insanı dertten kurtaran tavsiyeleriyle bulacaksınız.
Havalimanının en büyük avantajı: konumu
Bu sayfadaki her rotayı şekillendiren ayrıntı şudur: RZV şehrin dibinde değil, Pazar ilçesinde, Rize merkezin 34 km doğusundadır — yani merkezin ötesinde. Fırtına Vadisi'ne, dolayısıyla Çamlıhemşin ve Ayder'e çıkan sapak ise Ardeşen yakınında, havalimanının hemen doğusunda kalır. Rotanız dağlarsa, uçaktan indiğinizde vadinin kapısına çoktan gelmişsiniz demektir; Ayder'e Rize merkezden bile daha yakınsınızdır. Trabzon'a inen yolcuya karşı bu havalimanının sessiz üstünlüğü budur ve aşağıdaki güzergâhların Karadeniz'in en kısa havalimanı-yayla rotaları olmasının nedeni de.
Havalimanından Ayder ve Çamlıhemşin'e transfer
Mesafe: ~46 km · Süre: yaklaşık bir saat. Yol önce sahilden birkaç kilometre doğuya, Fırtına Deresi'nin denize kavuştuğu Ardeşen sapağına ilerler; oradan dere boyunca 20 km içeride Çamlıhemşin'e varır (terminalden yaklaşık 40 dakika) ve son 19 kilometrelik asfaltla 1.350 metredeki Ayder'e tırmanır.
Aynı yolu toplu taşımayla yapmak üç ayrı aktarma demektir ve seferlerin akşam erken bitmesi, geç inişli uçuşlarda işi iyice zorlaştırır. Bu yüzden yolcuların çoğu geliş kapısından Ayder'deki veya Çamlıhemşin'deki konaklamasına doğrudan özel transferi tercih ediyor: siz pasaport sırası beklerken şoförünüz kapıda, bir saat sonra ise dağlardasınız.
Havalimanından Uzungöl'e transfer
Trabzon'a dolanmadan, doğrudan göl kıyısına. Uzungöl iki havalimanının tam arasında kalır ve uzun süre "Uzungöl'e gideceksen Trabzon'a in" denmesinin sebebi buydu. Artık öyle değil: RZV'den Uzungöl'e doğrudan özel transfer var. Uçaktan inip ilk geceyi göl kıyısında geçirmek, ertesi gün de doğuya, Ayder ve yaylalara devam etmek artık gayet akıcı bir plan. Bir havalimanından inip diğerinden dönen gezginler içinse Sümela, Uzungöl ve yaylaları tek rotada birleştirmenin anahtarı tam olarak bu bağlantı.
Havalimanından Rize merkeze ve otele transfer
Mesafe: ~34 km · Süre: 30-35 dakika. Konaklamanız Rize merkezdeyse, özel transfer sahil yolunu konforla kat eder; şoförünüz uçuşunuzu takip eder ve rötarda bile sizi kapıda karşılar. HAVAŞ, merkez için bütçe dostu alternatiftir ama sizi kapınıza değil, belirli duraklara bırakır.
Havalimanından Sarp Sınır Kapısı'na ve Batum'a transfer
Süre: sahilden yaklaşık bir buçuk saat. RZV, Türkiye sahilinin doğu ucuna yakınlığıyla Gürcistan'a açılan doğal bir kapıdır. Sarp Sınır Kapısı'na özel transfer sahil etabını tek seferde halleder; Batum ise kapının hemen ötesindedir. İster hafta sonluk bir Batum kaçamağı ister daha uzun bir Karadeniz-Kafkasya rotası — başlangıç noktası aynı.
Rize'ye mi, Trabzon'a mı uçmalı?
Rize-Artvin'i (RZV) seçin: Ayder, Çamlıhemşin ve Kaçkar yaylaları önceliğinizse. Ayder'e bir saatin altında varırsınız; Trabzon'dan aynı yol iki saattir. Seferler ağırlıklı olarak İstanbul, Ankara ve İzmir aktarmalı iç hatlardır; Tiflis gibi birkaç dış hat da mevcuttur. Trabzon'u (TZX) seçin: geziniz Sümela Manastırı etrafında kuruluysa ya da yurt dışından direkt uçuşa ihtiyacınız varsa. En iyi planlanmış geziler ikisini birden kullanır — ve Uzungöl'e artık RZV'den doğrudan ulaşılabildiği için eski "Trabzon şart" mantığı geçerliliğini yitirmiştir.
Transferden sonrası: kiralık aracın yolun bittiği yer
Bu sayfadaki en değerli yerel tavsiye şu: bu dağlarda iki ayrı yol düzeni vardır. Vadi tabanı kolaydır — Ayder, Çamlıhemşin ve Zilkale asfalt üzerindedir, her araç çıkar. Üst yaylalar ise başka bir âlemdir — Pokut, Elevit, Gito, Sal ve Huser 2.000 metrenin üzerinde, dik ve stabilize yolların ucundadır; sık yağan yağmurun ardından bu yollar iyice çetinleşir. Yöre halkı lafı dolandırmaz: kiralık binekle çıkmayın, standart SUV'a da fazla güvenmeyin. Üst yaylalar için 4x4 araç ve yolu ezbere bilen bir şoför gerekir — rehberli yayla turlarının sunduğu da tam olarak budur. Üzerine Fırtına'nın 3-4 zorluk derecesindeki rafting parkurlarını ve vadide bir serander eşliğinde muhlamalı kahvaltıyı ekleyin; transfer, gezinin öncesindeki angarya olmaktan çıkıp gezinin ilk sahnesine dönüşür.
Rezervasyondan önce bilmeniz gerekenler
Yaylaların açık, yeşil ve karsız olduğu dönem haziran-eylül arasıdır; Ayder ve Zilkale yılın büyük bölümünde ulaşılabilir olsa da üst rotalar ekimden itibaren kar nedeniyle kapanır — tarih kesinleştirmeden önce güncel durumu sormakta fayda var. Rezervasyona gelince: özel transfer sizi geliş kapısında karşılar, programınıza göre kapıdan kapıya çalışır — valiz, çocuk ya da gece yarısı inişleri için doğal tercih budur. Paylaşımlı seçenek ise belirli kalkış saatlerine razı olanlar için maliyeti düşürür. Her iki durumda da şoför bilgileriniz varıştan önce paylaşılır ve bu dağ yollarında yıllarını geçirmiş ekiplerin elindesinizdir.
İnişi doğru planlayın, gerisi kendiliğinden gelir: uçaktan indikten bir saat sonra Türkiye'nin en yeşil vadilerinden birinde olabilirsiniz.
